تبلیغات
دیکته - معیارهای ارزشیابی املاء دانش آموزان دوره ابتدایی
دیکته
من ستایشگر معلمی هستم که به من اندیشیدن را بیاموزد نه اندیشه ها را.......
 

معیارهای ارزشیابی املاء دانش آموزان

 دوره ابتدایی

 

برای دیدن آن به ادامه مطلب مراجعه کنید

مقدمه:

املاء یکی از مواد درسی مهم در برنامه ی آموزشی رسمی کشور بوده و از ارکان مهم زبان آموزی در دوره ابتدایی است و مهترین هدف آن آموزش صحیح نوشتاری کلمه ها و جمله ها است از آموخته های آملاء فراگیران در سراسر زندگی در قالب ارتباط نوشتاری استفاده می کنند این درس نه تنها جزئی از مجموعه ی درس زبان و ادبیات فارسی است بلکه فرصت مغتنمی است که به دانش آموز داده می شود تا بتواند به یک«دست نوشت» معیار و استاندارد برسد و از این طریق الگوسازی کند و تولیدهای دیگر خود را به کمک آن ضابطه مند سازد لذا جهت برطرف کردن مشکل دست نویس دانش آموزان که اگر به موقع کمک نشود این مشکل تا آخر عمر با دانش آموز همراه خواهد شد. پس رفع این مشکل دقت- ابتکار و خلاقیت بیشتری را می طلبد لذا موارد فوق الذکر ایجاب می کنند که معلمان و آموزگاران نه تنها باید به مواردی از قبیل اینکه ساعات درس املاء را در هر هفته به طور قانونی در برنامه ی هفتگی بگنجانند. به بعد عملی این درس آشنا شوند. متن املاء را به طور صحیح قرائت کنند. به حساسیت های شنوایی و بینایی دانش آموزان توجه کنند. در اجرای املاء تنوع ایجاد کنند. متن زیبا و پر محتوا را برای املاء انتخاب کنند. با قرائت صحیح املاء آشنایی داشته باشند. به روش تدریس املاء توجه داشته باشند. بلکه مهمتر از آنان به ارزشیابی صحبح درس املاء آشنایی داشته باشند چرا که حق بسیاری از دانش آموزان به دلیل عدم آشنایی معلمان با معیارهای صحیح ارزشیابی املاء- عدم آشنایی با آموزنهای آیین نامه ای تصحیح درس املاء- عدم ارزیابی دست نوشت دانش آموزان از بعد تخصصی- عدم احساس مسئولیت در برابر غلطهای املایی دانش آموزان و در برخی موارد نیز ارزشیابی ورقه ی دانش آموزان با سلیقه ها و برداشت های گوناگون خورده می شود و اهداف و ارزشیابی این درس که یکی از  ارکان مهم این درس می باشد تحقق نمی یابد لذا جهت رفع این مشکل و اجرای صحیح ارزشیابی توصیه ها- پیشنهادات و نظریه ها و راهکارهایی را در رابطه با ارزشیابی املاء در ادامه مقاله ذکر خواهیم کرد.

طرح تحقیق

برای اینکه اینجانب بتوانم بفهمم که آیا معیارهای درست ارزشیابی در درس املاء توسط معلم انجام می گیرد یا نه و اینکه آنها با چه معیارهایی درس املاء شاگردان را ارزشیابی می کنند قبل از انجام فعالیتی نخست چند مورد سوال از معلم مربوطه که در پایه های مختلف ابتدایی تدریس کرده بودند مطرح کردم که این سوالها بدین شرح بود:

1-آیا شما در کارگاههای برگزاری املاء شرکت می کنید؟

2-آیا شما املاء دانش آموزان را طبق دستورالعمل های مصوب آموزش و پرورش تصحیح می کنید یانه؟

3-آیا شما در هنگام ارزشیابی تنها از یک روش استفاده می کنید؟

به تشریح مساله ی مورد نظر پرداختیم و جهت آگاهی از مساله و شناختن منشأ مشکل و روشن شدن ابهامات تصمیم گرفتم یک نمونه املاء به دانش آموزان پایه ی اول ابتدایی با رعایت همه ی اصولی که  در گفتن املاء باید رعایت شود  بگویم لذا در یک زنگ درس مورد نظر را برای دانش آموزان املاء گفتم و سپس به تصحیح دفاتراملای دانش آموزان کردم و سعی کردم کلیه ی دستور العمل تصحیح املاء را هنگام ارزشیابی رعایت کنم بعد از تصحیح دفاتر دانش آموزان مشاهده کردم که بیشتر دانش آموزان نمرات بهتری نسبت به مراحل قبل گرفتند به همین دلیل متوجه شدم که اگر کلمات از جانب معلم درست تلفظ شود- اگر متن املاء با توانایی شاگردان متناسب باشد- از روشهای نوین تدریس استفاده گردد- از نمره دادن سلیقه ای پرهیز گردد- و از معیارهای صحیح ارزشیابی استفاده شود. و از روشهای متعدد در هنگام گفتن املاء و ارزشیابی آن انجام گیرد دانش آموزان نه تنها در نوشتن املاء مشکلی پیدا نمی کنند بلکه انگیزه ی انان را برای درس املاء بالا می برد و باعث جذابیت این درس نیز می گردد که این موارد اکثراً توسط معلم رعایت نمی شد و باعث می شد که بدلیل رعایت نکردن برخی موارد که در بالا بدان اشاره شد حق بعضی از دانش آموزان ضایع گردد و آنها نسبت به درس املاء بدبین باشند اگر با روشهای نوین و متعدد درس املاء گفته شود و ارزشیابی آن نیز تنها، یک روش و همیشه توسط خود معلم انجام نگیرد باعث افزایش کیفیت املاء دانش آموزان و کاهش یافتن غلط های املایی آنان خواهد شد.


 

بیان اهداف

ارزشیابی از املاء دانش آموزان نه تنها باعث کیفیت مطلوب صحیح نوشتاری دانش آموز شده بلکه به دانش آموزان کمک می کند که به نقاط قوت و ضعف خود آگاهی یافته و آنان را رابا معیارهای درست رفع کند و میزان پیشرفت خود را عملاً ببیند و باعث می شود که هدفهای اموزشی معلم تحقق پیدا کنند و معلم روشهای مورد نظر را تایید یا رّد کند لذا باید در هنگام  گفتن املاء مقطع تحصیلی- دانش آموزان- سنّ شاگردان- موضوع مورد انتخاب و توانایی آنان را مد نظر قرار داشته باشیم و روشهای ارزشیابی آن را نیز بدانیم لذا متغیرهایی را برای این کار در نظر گرفتیم که همان گفتن املاء در کلاس جزء متغیر ما محسوب شدند پس در هنگام گفتن املاء در نظر گرفتن نیازهای شاگردان سرعت قرائت املاء- انجام ارزشیابی با روشهای متعدد- نحوه ی صحیح ارزشیابی استفاده از روشهای متعدد در هنگام ارزشیابی استفاده از روشهای گروهی- صحیح کردن و کامل کردن در ارزشیابی املاء استفاده از روشهای نوین در هنگام گفتن املاء جالب و جذاب کردن درس املاء با بهره گیری از روشهای گوناگون رفع اضطراب املاء از شاگردان می توانند بر پیشرفت دانش آموز تاثیر گذاشته و مشکل املای آنان را رفع کنند.

به همین جهت در این مقاله سعی بر آن است تا با مصاحبه آقای بهرامی معلم دوره ی ابتدایی و کتابهایی مانند: داودی حسین، راهنمای درس املاء و دستور العمل تصحیح آن،(1376) انتشارات: مدرسه، معیارهای ارزشیابی املاء را مورد بررسی قرار دهد پس می توان گفت که ارزشیابی باید در هر درسی و مخصوصاً در درس املاء صورت بگیرد تا دانش آموزان بتدریج مشکلات خود را رفع کنند و به مراحل بالاتر که انشاء نویسی، گزارش- خاطره نویسی و غیره زیربنای نوشتن صحیح می باشند برسد چون در صورت وجود چند غلط املایی در یک متن ارزش و اهمیت ان کاسته می گردد و خواننده را نیز خسته کرده و معنای متفاوتی از آن استنباط می گردد.

 

بحث:

با توجه به مطالبی که در مورد ارزشیابی املاء ارائه گردید می توان گفت که ارزشیابی باید طوری انجام گیرد که همه ی دانش آموزان از پیشرفت خود آگاه شوند و با معیارهای صحیح صورت بگیرد لذا برای این کار چند نمونه از نظریه های مختلف را ارائه می دهیم. 1-نظریه رفتاری: تلقی نسبت به شیوه ارزشیابی از آموخته ها: ارزشیابی متمرکز بر رفتارهای مشخص است که از قبل تعیین شده اند. لذا در جریان ارزشیابی توجه به اهداف، آغاز و پایان برنامه است. 2-شرطی متقابل: ارزشیابی از طریق آزمونهای متبنی بر معیار به منظور تعیین دستیبای به قابلیت ها می باشد. 3-نظریه ی رشدگرا: تلقی نسبت به ارزشیابی::(یادگیری به صورت تکوینی و تراکمی) پایانی ارزشیابی می شود. در شکل تکوینی ان معلم به مشاهد ی شیوه ی برخورد فراگیران با تکالیف و معماها می پردازد و در شکل پایانی آن محیط بطور کلی بررسی شده تا مشخص شود که رشد محقق شده است.

4-کاربردهای آموزشی نظریه ی فرآیند شناختی: تلقی نسبت به ارزشیابی اموخته ها: در این نظریه فرآیندهاو فعالیت های شناختی در کانون ارزشیابی قرار دارد لذا ارزشیابی در برگیرنده ی مسائلی است که دانش آموزان برای حل ان باید از مهارتهای گوناگون فکری استفاده کنند.

5-نظریه انسان گرایانه: در این نظریه هدف عمده ارزشیابی ارائه بازخورد به شاگرد و یاری رساندن او می باشد.

6-نظریه ماورای فرد: در این نظریه گرایش ارزشیابی به سوی رویکردهای تکوینی، باز پاسخ و کل گراست.

پس لازم است در هنگام تصحیح املاء دانش آموزان در مقطع اول ابتدایی نکات زیر را رعایت کنیم:

1-کم یا زیاد گذاشتن علامت «آ» روی حرف«آ» نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

2-ننوشتن حرکات فتحه- کسره- ضمه(ـَ ـِ ـُ) غلط به حساب نمی آید.

3-کم یا زیاد گذاشتن دندانه یک غلط ولی برای حروف تکراری فقط یکبار غلط گرفته می شود.

4-حرف«بِ تاکید و نـِ نفی» که باید به فعل بچسبند  اگر جداگانه نوشته شوند نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد.

5-کم یا زیاد گذاشتن سرکج نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

6-کم یا زیاد گذاشتن تشدید نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

7-کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه  یک غلط و در هر مورد جدید یک غلط به حساب می آید.

8-ننوشتن یای میانجی در کلمه هایی مانند(خانه ی کوزه ی ) نیم غلط و در تمام دیکته ها یک غلط محسوب می گردد.

9-نچسباندن حروفی که به همدیگر می چسبند«مانند» گف تند» به جای «گفتند» در یک کلمه نیم غلط و در تمام کلمه یک غلط.

10-غلط نوشتن شکل حرف مثلاً«صا- دسته با فاصله و بدون دندانه» به جای«ط» یا«صـ» بدون دندانه به جای ص«دندانه دار» نیم غلط محسوب می شود.

11-اگر به جای کسره ی اضافه«ـِ» حره«   ه» و یا بالعکس نوشته شود یک غلط و در سراسر دیکته برای مورد اول یک غلط و برای عکس آن نیز یک غلط محسوب می گردد.

12-تکراری نوشتن یک کلمه غلط حساب نمی شود.

13-جابجایی کلمات در جمله غلط نیست.

14-نوشتن کلماتی مانند«رفتند» به صورت«رفتن» و بالعکس در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

 

نتایج

نتیجه می گیریم که ارزشیابی و نحوه ی اجرای آن باید طوری انجام گیرد که دانش آموزان با پیشرفت خودآگاه شوند تا بتوانند با تمرینات زیاد و متعدد نوشتن و مهمتر از آن درست  نوشتن کلمات را بهبود ببخشند اما موارد دیگری نیز وجود دارند که اگر به درستی و با رعایت بعضی از اصول انجام گیرند می توانند بر بهبود کیفیت و بهتر شدن املای دانش آموزان کمک کنند که از جمله ی آن موارد عبارتند از:قرائت املا با صدای واضح- راه نرفتن هنگام گفتن املاء- پرهیز از ارزشیابی سلیقه ای تنوع در اجرای املاء- بهره گیری از املاء تلفیقی-«رعایت، آهنگ- جمله، تکیه ها، درنگ ها و...» لذا با رعایت موارد ذکر شده می توان تا حد زیادی از اختلالات یادگیری املاء شاگردان جلوگیری کرد و ارزشیابی آن را نیز سهولت بخشید چرا که رعایت اصول مذکر می تواند مشکلات دانش آموزان را به حداقل برساند و انگیزه و پیشرفت آنان را در درس املاء بالا برده ارزشیابی کار را نیز تسهیل بخشند و باعث می شوند نتیجه بهتری نصیب معلم و دانش آموزان بشود.

 


 

پیشنهادات

برای ارزشیابی بهتر املاء دانش آموزان بهتر است موارد زیر را رعایت کنیم.

1-دانش آموزان خودشان املای خود را تصحیح کنند.

2-به معیارهای صحیح ارزشیابی مسلط باشیم. با شاگردان دارای ضعف و اختلال و املای به صورت انفرادی کار کنیم. برای والدین دانش آموز آموزان جزوه های آموزشی تهیه کرده و برای هر شاگرد فرم مخصوص تهیه کنیم و با مطالعه و بررسی املای شاگردان نواقص و ضعف های اختلالات دانش آموزان را به کمک فرم بشناسیم سپس برای هر اختلال به ضعف اختلالات املای دانش آموزان با روش علمی برخورد کنیم. از بازی نیز به رفع اختلالات املای شاگردان بگیریم، با تشکیل کارگاههای آموزشی جهت آموزش معلمان در مورد ارزشیابی املای دانش آموزان کمک بگیریم. اشتباهات دیکته را به طور خوانا در پایان املاء بنویسیم. از روشهای گروهی- صحیح کردنی- انفرادی و کامل کردنی در ارزشیابی املاء استفاده کنیم.

با ارائه ی تکلیف شب بر بهبود نمره ی املاء دانش آموزان کمک کنیم. برای تدریس املاء زمان مناسب اختصاص دهیم. اضطراب شاگردان را قبل از املاء گفتن برطرف کنیم. اگر دانش آموزی در نوشتن املاء مشکلات زیادی داشت علل را زوایای گوناگون نگاه کنیم ـُ با تاکید بر بخش کردن و فاصله خواندن تلاش کنیم رعایت نکردن صامت ها و مصوت ها را در نوشتن املاء رفع کنیم. متن درس را با روان و رسا بخوانیم. یادداشت کردن اشتباهات املایی شاگردان به منظور آموزش جبرانی آنها- ساختن کلمات ترکیبی توسط دانش آموزان- دعوت کردن از شاگردان در نزد هنگام تصحیح املاء تا به مشکلات املایی خود توجه کنند.

 

 

منابع و مآخذ:

تبریزی دکتر مصطفی- درمان اختلالات دیکته نویسی، انتشارات فراوان، چاپ سیزدهم 1385

درس املاء و شیوه نامه ی تصحیح آن، داودی حسین- انتشارات مدرسه- چاپ سوم 1384

-WWW.Tehran edu. 79.ir

- WWW.baba-ab-dad.1logFa.com

WWW.ddbita/ebtedaEY.blogFa.com





نوع مطلب : دانستنیها، پایه اول، 
برچسب ها :




 
درباره وبلاگ

کارشناس آموزش ابتدایی
کارشناس ارشد ادبیات فارسی

مدیر وبلاگ : هاشمی

نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :